Tuwing sumasapit ang Biyernes Santo, tila humihinto ang oras sa maraming sulok ng Pilipinas. Sa ilalim ng matinding sikat ng araw at sa gitna ng makapal na alikabok ng lansangan, muling isinasabuhay ng mga debotong Pilipino ang pinakamabigat na yugto ng pananampalataya—ang paghihirap at kamatayan ni Hesukristo. Ito’y hindi lamang palabas o tradisyon, kundi isang panata na isinusulat sa balat, dugo, at pananalig.
Sa bawat hampas ng latigo sa likod ng mga nagpepenitensiya, sa bawat hakbang ng mga naglalakad na nakapaa habang pasan ang krus, sumiklab ang isang tanong: hanggang saan ang kayang ibuwis ng tao alang-alang sa pananampalataya? Sa mga tagpong ito, hindi maikakaila ang lalim ng debosyon na tila nakatanim na sa puso ng bawat Pilipino.
Sa Bibliya, inilarawan ang sukdulang sakripisyo ni Hesus—ang pagpako sa krus bilang pagtubos sa kasalanan ng sanlibutan. Ngunit sa gitna ng kanyang pagdurusa, hindi galit ang namutawi sa kanyang mga labi, kundi kapatawaran. “Ama, patawarin mo sila, sapagkat hindi nila alam ang kanilang ginagawa” (Lukas 23:24).
Ang mga salitang ito ay naging pundasyon ng Kristiyanong pananampalataya—isang paalala na ang tunay na sakripisyo ay may kalakip na awa, pag-ibig, at pag-asa.
Sa kasalukuyan, ang eksenang ito ay muling binubuhay sa pamamagitan ng mga debotong handang magdusa bilang pakikiisa sa sakripisyo ni Kristo. Isa sa pinakakilalang mukha nito ay si Ruben Enaje, isang karpintero mula sa Pampanga na halos apat na dekada nang isinasabuhay ang pagpapapako sa krus tuwing Semana Santa.
Nagsimula ang kaniyang debosyon noong 1987 matapos umano siyang makaligtas sa isang malubhang aksidente—isang karanasang itinuring niyang milagro. Bilang pasasalamat, nangako siyang gagayahin ang paghihirap ni Kristo, hindi lamang sa salita kundi sa aktwal na karanasan. Mula noon, taon-taon niyang binabalikan ang krus, dala ang bigat ng kahoy at ang hapdi ng pako.
Ayon sa mga ulat at panayam, hindi biro ang kaniyang pinagdadaanan. Bago pa man siya ipako, sumasailalim siya sa mga paghahanda upang matiyak ang kaligtasan, tulad ng pagdidisimpekta ng mga pako at sugat. Gayunpaman, hindi maitatanggi ang panganib—pisikal man o emosyonal. Sa kabila nito, patuloy niyang tinutupad ang kaniyang panata, pinaniniwalaang ito ang kaniyang paraan ng pakikipag-ugnayan sa Diyos.
Hindi lamang pagpapapako ang kaniyang ginagawa. Bago pa man umakyat sa krus, nilalakbay muna niya ang mahaba at mainit na daan habang pasan ang krus—isang malinaw na pagsunod sa landas ni Hesus patungong Kalbaryo. Sa bawat hakbang, tila inuulit ang kasaysayan; sa bawat patak ng pawis, tila naroon ang sakripisyo ng Tagapagligtas.
Ngayong taon, sa kabila ng kaniyang iniindang hika at iba pang karamdaman, muli siyang humarap sa krus. Isang patunay na ang panata, kapag inugat sa pananampalataya, ay hindi basta napipigil ng kahinaan ng katawan. Habang nakapako sa krus na nagsisimbolo ng pagtubos ni Kristo sa sanlibutan, hindi lamang sariling kahilingan ang kaniyang dala. Katulad ni Hesus, na sa gitna ng paghihirap ay nanalangin para sa iba, si Enaje ay nag-alay din ng panalangin para sa kapayapaan ng mundo.
“Matigil na ‘yung giyera sa Gitnang Silangan. Iyon po ang panalangin ko sa itaas ng krus. Kasi tatlo lang ‘yung naglalaban, buong mundo na ang nasasaktan, isa na tayo roon,” aniya, tinutukoy ang tensyon at digmaan sa iba’t ibang bahagi ng daigdig, partikular sa Gitnang Silangan. Sa puntong ito, nagiging malinaw ang paralelismo—ang krus ay hindi lamang simbolo ng personal na sakripisyo, kundi isang panawagan para sa kolektibong kapayapaan.
Sa pananaw ng Simbahang Katolika, bagamat hindi hinihikayat ang aktwal na pagpapapako sa krus, kinikilala ang ganitong uri ng debosyon bilang ekspresyon ng malalim na pananampalataya.
Gayunpaman, binibigyang-diin na ang tunay na diwa ng Semana Santa ay hindi lamang nasa pisikal na paghihirap, kundi sa pagbabago ng puso at pamumuhay ayon sa aral ni Kristo.
Sa huli, ang kuwento ni Hesus at ang panata ni Ruben Enaje ay nagtatagpo sa isang mensahe: ang sakripisyo ay may layunin, at ang pagdurusa ay maaaring maging daan tungo sa pag-asa.
Sa bawat pako na tumatagos sa laman, sa bawat panalangin na bumubulong sa gitna ng sakit, muling nabubuhay ang diwa ng krus—isang paalala na sa kabila ng kadiliman ng mundo, may liwanag na hatid ang pananampalataya.
At marahil, sa bawat pag-akyat sa krus—noon man o ngayon—ang tunay na tanong ay hindi kung gaano kasakit, kundi kung gaano kalalim ang pag-ibig na handang isakripisyo para sa iba.
Written by John Benedict N. Banday, Insight PH
John Benedict N. Banday, Insight PH is a dedicated campus journalist and contributor. Their insightful writing sparks meaningful conversations and keeps the community informed.
